Su ısıtıldıkça hacmi artar. Sıhhi genleşme tankı arızalandığında veya serpantin delindiğinde emniyet ventili sürekli su boşaltır. Adım adım arıza tespiti ve basınç güvenliği.
Sıvılar pratik olarak sıkıştırılamaz akışkanlardır ve sıcaklıkları arttıkça hacimleri genişler. Örneğin, 10°C sıcaklıktaki 1000 litre soğuk şebeke suyu boyler içinde 65°C ye ısıtıldığında hacmi yaklaşık 28 ila 30 litre artar!
Eğer tesisatta geri dönüş çekvalfi kapalıysa ve bu 30 litrelik fazla hacmi sönümleyecek bir mekanizma bulunmuyorsa, kapalı boyler gövdesi içindeki su basıncı saniyeler içinde 12 - 15 bar seviyelerine fırlar! Bu devasa basınç boyler gövdesini yarabilir, boruları patlatabilir veya armatürleri parçalayabilir.
İşte bu termal genleşmeyi sönümlemek amacıyla boyler soğuk su giriş hattına Sıhhi Kullanım Suyu Genleşme Tankı (mavi veya beyaz renkli, içme suyu uyumlu membranlı tank) monte edilir.
Tankın içinde gıda uyumlu bir EPDM/Bütil kauçuk membran ve membranın arkasında basınçlı Azot/Hava gaz yastığı bulunur. Su ısındıkça genleşen 30 litrelik su hacmi membranın içine dolarak gazı sıkıştırır. Böylece tesisat basıncı 6 bar emniyet sınırının altında stabil tutulur.
Genleşme tanklarında en sık görülen arızalar:
1. Ön Gaz Basıncının (P0) Bitmesi: Tankın hava sibobundan zamanla hava kaçar. Gaz basıncı kalmadığında tank suyla tamamen dolar ve genleşmeyi ememez hale gelir.
2. Membran Patlaması / Yırtılması: Yüksek hidrofor basıncı veya sıcaklık sebebiyle kauçuk membran patlar. Tankın üstündeki siboba iğneyle bastığınızda hava yerine su fışkırıyorsa membran %100 patlamıştır.
Emniyet ventili su akıtıyorsa iki farklı sebebi ayırt etmek şarttır:
- Senaryo A: Sadece Su Isınırken Damlatıyor: Boyler brülörü yandığında ve su ısınırken emniyet ventilinden su damlıyor, su soğukken damlama duruyorsa; sorun Genleşme Tankının Gazı Bitmiş veya Membranı Patlamıştır.
- Senaryo B: Sürekli ve Durmaksızın Su Akıyor: Su ısınmıyorken bile emniyet ventili gece-gündüz kesintisiz su boşaltıyorsa; sorun Boyler Serpantini Delinmiştir veya şebeke basıncı 6 barın üzerindedir.
Saha denetimlerinde gördüğümüz en korkunç hata; su damlatan emniyet ventilinin ucuna kör tapa takılması veya vanayla kapatılmasıdır.
Emniyet ventili sistemin emniyet sigortasıdır! Çıkışı kapatılmış, genleşme tankı patlak bir boyler su ısıtmaya devam ettiğinde iç basınç 20 barı geçer ve boyler adeta bir bomba gibi patlar. Duvarları yıkar, kazan dairesini yerle bir eder. Damlayan ventil asla kapatılmamalı, arızanın kaynağı çözülmelidir.
Tesisatın güvenliği için boyler girişine mutlaka kaliteli bir Basınç Düşürücü Vana (Regülatör) takılmalı ve bina basıncı 4.0 bara sabitlenmelidir. Genleşme tankı ön gazı 3.8 bar basılmalı ve boyler içine taktığımız 10 Bar testli 316L paslanmaz flex serpantin ile hidrostatik emniyet sağlanmalıdır.
- 160L Boyler için: 18 - 24L Sıhhi Genleşme Tankı (10 Bar)
- 300L Boyler için: 35 - 50L Sıhhi Genleşme Tankı
- 500L Boyler için: 50 - 80L Sıhhi Genleşme Tankı
- 1000L Boyler için: 100 - 150L Sıhhi Genleşme Tankı
- 2000L Boyler için: 200 - 300L Sıhhi Genleşme Tankı.
Hızlı kapanan fotoselli veya tek kollu bataryalar şebekede anlık 15 bar koç darbeleri oluşturur. Boyler hattına monte edilen mini genleşme sönümleyicileri ve esnek 316L flex serpantinler bu hidrolik şokları tamamen emer.
Her yıl sonbahar aylarında boylerin soğuk su vanası kapatılmalı, tahliye vanasından iç basınç sıfırlanmalı ve kuru tank basıncı dijital manometre ile ölçülmelidir. Basınç 3.5 barın altındaysa saf kuru azot veya kuru hava basılarak tank yenilenmelidir.
Soğuk su besleme hattındaki çekvalf arızalandığında genleşen sıcak su şebeke hattına doğru geri basar. Bu durum dairelerde soğuk su musluklarından ılık su akmasına ve su sayaçlarının zarar görmesine neden olur. Kaliteli yaylı paslanmaz çekvalf kullanımı şarttır.
Boyler hacmine göre emniyet ventili bağlantı çapı rastgele seçilemez. 500 litreye kadar DN15 (1/2 inç), 1000 litreye kadar DN20 (3/4 inç), 2000 litre ve üzeri için DN25 (1 inç) tam kalkışlı yaylı emniyet ventili takılmalıdır.
Genleşme tankının doğru çalışabilmesi için tankın kuru gaz ön basıncının (P0) bina hidrofor çalışma basıncına göre hassas ayarlanması gerekir:
- Doğru Formül: Tank Ön Gaz Basıncı = Hidrofor Alt Çalışma Basıncı - 0.2 Bar. (Örneğin hidrofor 4.0 barda devreye giriyorsa genleşme tankı ön gazı tam 3.8 bar basılmalıdır).
- Azot Gazı Tercihi: Standart hava basıldığında içindeki oksijen membranın erken yaşlanmasına ve tank gövdesinin içten paslanmasına neden olur. Servis ekiplerimiz genleşme tanklarına saf kuru Azot (N2) gazı basarak membran ömrünü ikiye katlar.
DIN 4753 standardına göre boyler emniyet ventili tahliye hattı çapı asla daraltılamaz ve üzerine hiçbir vana takılamaz. Tahliye borusu kazan dairesi zeminindeki açık süzgece veya gidere yönlendirilmeli, ucunda tahliyenin gözle görülebileceği bir sifonlu huni (tundish) bulunmalıdır. Bu sayede olası bir basınç kaçağı kazan dairesi teknisyeni tarafından anında fark edilir.
Sıcak su boylerlerinde suyun 65-70°C ye ısıtılması sırasında genleşen hacmin tesisata zarar vermemesi için ana çıkış hattına çift emniyetli yaylı çekvalf ve sıhhi genleşme tankı entegre edilir. Karışım vanasının soğuk su portuna geri kaçışı engelleyen bu hidrolik düzenleme emniyet ventilinin gereksiz yere damlatmasını tamamen önler.
İstanbul genelinde aynı gün 30-45 dakikada, Türkiye genelinde 81 ilde yerinde mobil ekiplerimizle delinen boylerlerinizi kireç tutmayan 316L paslanmaz flex serpantin ile garantili yeniliyoruz.
Kireç tutmayan esnek paslanmaz çelik serpantin teknolojisi.
Her serpantin teslimat öncesi hidrostatik teste tabi tutulur.
Türkiye'nin her yerine bizzat gelen uzman mobil teknik ekip.
Faturalı kurumsal güvence ve 1-2 yıl parça garantisi.
1000L Viessmann boyler için DN20 316L flex değişimi ve 10 bar testi tamamlandı.